پروفسور مدرس دانشگاه لندن

بقیه ی تصاوی در ادامه مطلب...

به نام خدا

اهم موضوعات  جلسه دوم گروه جغرافیاهمراه  با طراحی یک سوال  جهت مسابقه  بین همکاران ناحیه یک کرج

جغرافیدانان معتقدند که حرفه آنها، علاوه بر آموزش وپرورش ؛قادر است عملا در حل مسائل فضای  زندگی موثر افتد.بنابراین از گذشته های دور جغرافیدانان اروپا استفاده از کاربردهای جغرافیای رابه دولتها ،سازمانها و شرکتهای اقتصادی کشور خود توصیه می کردند تا از جغرافیادر توسعه اقتصادی کشور بهره گیری شود.

در آموزش وپرورش ما معلمین جغرافیا دو دسته اند:دسته اول معلمانی می باشند که در این رشته تحصیل نموده ودسته دوم همکارانی که از سر اجبارویا قرار گرفتن در شرایط خاص این درس را تدریس می کنند.رسالت یک معلم واقعی درهر تدریس،حفظ صداقت وایمان به کلماتی است که به هنگام تدریس بر زبان می آورد.پس چه بهتر که در طول سال  با گروه در جهت بالندگی وآفرینش نودر جغرافیا همکار بوده وگروه را بانظرات خود یاری داده واز نظرات یکدیگر استفاده نمائیم.

درجهت رسیدن به اهداف درس جغرافیا،لازم است قبل از هر چیز یادگیری نقشه را برای دانش آموزان یک امر لازم بدانیم واین میسر نیست مگر آنکه تحول اساسی در آموزش جغرافیا از مقاطع تحصیلی ابتدایی وراهنمایی توسط معلمین برای یاددهی نقشه صورت گیرد تا همکاران ما در دوره دبیرستان ناچار نباشند به جای پرداختن به موضوعات جغرافیایی ، از ابتدا نقشه قاره هاو نواحی مختلف را آموزش دهند.

چنین روندی مانع از رسیدن به اهداف اصلی آموزش  در س جغرافیا خواهد شد. زیرادانش آموز به نقشه تسلط نداشته وتوضیحات معلم در مورد نواحی مختلف برای دانش آموز مبهم می گردد.وقتی از نواحی گرم وخشک صحبت می شود ،بدون اطلاع از موقعیت مختلف نواحی بر روی نقشه ،فقط یک سری مفاهیم را به خورد دانش آموز داده که در مدت زمانی کوتاه از یاد خواهد برد.اما نقشه مفاهیم جغرافیا رادر ذهن ماندگار می نماید.(جغرافیا علم مکانها وپراکندگی پدیده هاست).در این راستا بود که گروه بر آن شد که آزمونی تحت عنوان نقشه خوانی در جهت ایجاد انگیزه وتقویت دانش آموزان طبق اهداف تعیین شده گروه در ابتدای سال تحصیلی ،برگزارنماید. این آزمون در اسفند سال 78گرفته شد و اسامی برتر نیز از طریق وبلاگ گروه علوم زمین اعلام گردید.باشد که در سا لهای آتی شاهد تسلط تمام دانش آموزان نسبت به نقشه باشیم.البته آموزش جغرافیا صرفا مکانیابی نیست بلکه می توان به آنهاتوانایی محاسبه طول وعرض جغرافیایی ،فواصل زمانی ،نحوه محاسبه مقیاس و...را آموزش داد.اگرآموزش توام با مفاهیم بنیادی جغرافیای تخصصی باشد ،تبعا هر کسی توان تدریس آنرا نخواهد داشت !

سازمان آموزش و پرورش شهرستانها،طی یک بخشنامه مسابقه طراحی روش تدریس بر اساس الگوی کاوشگری  رادر سطح شهرستانها برگزار نمود که متاسفانه از همکاران هیچگونه اعلام آمادگی دریافت نگردید.خواهشمندیم که در سالهای بعد ،برای اطلاع بیشتر در مورد تحقیقات وبرگزاری مساتبقات با گروه همکاری و هماهنگی بیشتری داشته واز مساعد ت خود دریغ نورزید.در همین رابطه خواهشمنداست نسبت به ارسال مقالات وسایر فعالیت های خواسته شده(راهکارهای عبور از بحران خشکسالی در استان تهران ونقش آموزش جغرافیا درتقویت باورهای دینی )تا 28 اردیبهشت هر چه زودتر اقدام نموده وبه گروه آموزشی تحویل دهید. گروه از پذیرش آثاری که صرفا کپی برداری ازمراجع مختلف بوده    و گاها همکار آنرا مورد دقت قرار نداده وما با دو اثر مثل هم مواجه می شویم؛معذور می باشد!

تصمیم داشتیم در جهت دستیابی به اهداف علمی ،جلسات سخنرانی و همینطور بازدید داشته باشیم.متاسفانه به علت ذیق وقت دکتر علیجانی ومحدودیت زمانی همکاران، امکان پذیر نگردید.در مورد گردشهای علمی هم به دلایل خاص از جمله درخواست هزینه بازدید از همکاران توسط سازمان ها عملی نشد.

 در پایان لازم می دانم که متذکر شوم در سال تحصیلی 89-88 همکاران به موضوعات ذیل توجه بیشتری مبذول دارند:

1-      همکاری مداوم با گروه آموزشی مستقر در پژوهشگاه

2-      -لزوم بکار گیری نقشه وکلیه مفاهیم آن در آموزش جغرافیا

3-     شرکت وحضور پر رنگ در اجرای مسابقات و طراحی های مختلف همچون روش تدریس، سوال وطرح درس

4-     بکارگیری هرچه بیشتر رایانه ونرم افزارهای آموزشی ووسایل کمک آموزشی جدید.

در پایان تلاش اینجانب درجهت تحقق هر چه بیشتر همکاری در گروه وایجاد حس دوستی وصمیمیت بیشتر بوده است،باشد که بعد از این تداوم یافته وهمکاری کلیه همکاران با یکدیگر بیش از پیش گردد.

گروه جغرافیا

جدول بارم بندی درس جغرافیای عمومی و استان

گروه جغرافیا

اعلام آغاز به کار انجمن ما

« به نام آفریننده زمین و آسمانها»

به تماشا سوگند

         وبه آغاز کلام

               وبه پرواز کبوتر از ذهن

                                واژه ای در قفس است.

حرفهایم مثل یک تکه چمن روشن بود.

من به آنان گفتم :

آفتابی لب درگاه شماست

که اگر در بگشایید به رفتار شما می تابد.

و به آنان گفتم :

سنگ آرایش کوهستان نیست

همچنانی که فلز ، زیوری نیست به اندام کلنگ.

در کف دست زمین گوهر ناپیدایی است

که رسولان همه از تابش آن خیره شدند.

پی گوهر باشید...

با عرض ادب و احترام خدمت همه دوستداران علوم زمین

بدینوسیله آغاز به کار انجمن علوم زمین ناحیه 1 کرج که کاری مشترک از گروه های آموزشی متوسطه زمین شناسی و جغرافیای ناحیه 1 کرج میباشد را اعلام میدارد.

هدف از تشکیل این انجمن آشنایی و شناختی درست از علوم زمین و اعتلای آن علی الخصوص در سطح مدارس ناحیه می باشد.امید است که با نظرات و پیشنهادهای سازنده خود ، ما را در انجام این مهم یاری رسانید.

با تشکر :

 اعضای مرکزی  انجمن :

    گروه زمین شناسی: آقای محمد رضا اسدالهی و خانم ملیحه نجف زاده                   

      گروه جغرافیا: خانم منیژه سلطانی

روز حضور در پژوهشگاه معلم:دوشنبه ها

تلفن تماس:۲۲۲۰۷۳۷

سنگهای ماههای تولد

     فروردین                              اردیبهشت                                  خرداد                    

   الماس                                      زمرد                           مروارید-سنگ ماه

تیر                                               مرداد                                      شهریور

یاقوت قرمز                                          پریدوت                                            سفایر

مهر                                              آبان                                        آذر

اوپال                                                توپاز زرد                                                   فیروزه

      دی                                          بهمن                                  اسفند

   گارنت                                                آمتیست                                            آکوامارین

گوهرشناسی

مقدمه

شناخت گوهرها و روش استحصال، پي جويي و استخراج آنهابه علت ارزش و زيبايي و كميابي و خصوصيات ارزشمند ديگر، از دير باز مورد توجه انسان بوده است. كشور عزيز ما نيز در گذشته از اين امر مستثني نبوده و مطالعات باستان شناسي و معدنكاري قديم و همچنين كتابهاي ارزشمندي كه از دانشمنداني چون ابوعلي سينا، زكرياي رازي و.... به جا مانده، همه حاكي از اهميتي است كه پيشينيان ما براي اين علم قائل بوده اند. 

امروزه اقتصاد و تجارت جهاني تا حد زيادي به اين علم وابسته است؛ و گسترش و پيشرفت اين دو بطور قابل توجهي لازم و ملزوم يكديگر شده اند و كتابها و سايتهاي بي شماري در زمينه اين علم به وجود آمده است ليكن در كشور ما با وجود داشتن منابع ارزشمندي همچون فيروزه بي همتاي نيشابور ـ عقيق، انيكس و غيره توجه ويژه و همه جانبه اي نسبت به اين علم چه از نظر پايه اي (مدارس و دانشگاهها) و چه تحقيقات اكتشافي (توسط سازمانهاي اجرايي مثل سازمان زمين شناسي)، از نظر انتشارات (نبود سايتهاي علمي و كتابهاي مفيد اندك) و چه از نظر اقتصادي (بخش تجارت سنگهاي قيمتي) نشده است كه اين خود به كمبود اطلاعات و نداشتن شناخت كافي و دقيق از ارزش و اهميت و نوع گوهرها و علم گوهرشناسي برمي گردد، لذا جهت گسترش اين علم پيشنهاداتي ارائه مي گردد.

نگاهي به علم گوهر شناسي

دنياي گوهر ها، دنياي زيبا و رنگارنگ مملو از سنگهاي قيمتي ارزشمندي است كه هر يك شرايط خاص زمين شناسي را براي بوجود آمدن خويش طلب كرده و به خاطر كميابي كه در طبيعت دارند خواستار فراوان دارند. آنچه در اين زمينه بايد مورد توجه قرار گيرد اين است كه يك زمين شناس بايستي از ديد گوهرشناسي به هر سنگي كه پيش روي خود در فيلد مي بيند نظر داشته باشد تا ارزش واقعي بسياري از گوهرها را كه شايد بي توجه بارها از كنار آن گذشته است در يابد. هزاران كاني مثل اپيدوت، ديوپسيد، اوپال و گارنت، آندالوزيت، كرديريت و..... در دنياي امروزه از ارزش فوق خوبي در علم گوهر شناسي برخوردارند در حاليكه بسياري از زمين شناسان ما مثل ديگر مردم تنها گوهرهای الماس و فيروزه،یاقوت را ارزشمند دانسته و بدون اعتنا از كنار ساير گوهرها در اين بهشت زمين شناسي (ايران) عبور مي نمايند.

شناخت اين علم در جوامع علمي ما به حدي ضعيف است كه ما حتي در تعريف آن دچار مشكل هستيم بطوريكه آنچه به طور معمول متداول است گوهرشناسي و جواهر شناسي را مترادف و هم معني مي دانند در حاليكه گوهرشناسي شناخت سنگهاي قيمتي آن هم از ديدگاه خاصي است كه به آن پرداخته خواهد شد در حاليكه جواهرشناسي استفاده از سنگهاي قيمتي بر روي فلزات گرانبها مثل طلا و نقره و.... مي باشد و بيشتر خاص صنف جواهرفروشان است. ارزش واقعي گوهرها وقتي براي يك زمين شناس يا فرد عادي ملموس تر خواهد بود كه بداند اگر بطور مثال يك گرم طلا ده هزار تومان قيمت دارد و قيمت دو گرم آن بيست هزار تومان مي باشد اين قيمت گذاري براي الماس و ديگر سنگهاي قيمتي به طور تصاعدي است يعني اگر يك گرم گوهر طبیعی ارزشمند قيميت ده هزار تومان قيمت داشته باشد قيمت دو گرم آن صد هزار تومان خواهد بود (بر طبق قانون تاورنيه :

قيمت اقيراط × 2(وزن) = قيمت گوهر Tavernier's law ) )

در ضمن علاوه بر وزن مواردي چون زيبايي (Beauty)، استقامت (Durability) كميابي (Rarity)، مد روز بودن (Fashion) و قابل حمل بودن (portability) نيز در ارزش گذاري تعيين كننده مي باشند.

براي صدور شناسنامه براي يك سنگ قيمتي كه البته اين مورد نيز ارتباط مستقيم با قيمت گذاري دارد سه بخش اصلي مورد توجه قرار مي گيرد:

1 ـ خصوصيات رنگ شامل رنگ اصلي (Hue)، غلظت (Saturation)، تيرگي و روشني (Tone)

2 ـ پاكي (پاك بودن از ناخالصي داخلي، خراش و پريدگي و...... )

3 ـ برش و درجه بندي آن (تناسب و تقارن، صيقل و اتمام كار)

مباني علم گوهرشناسي اگر چه در مواردي بسيار مشابه با كاني شناسي است اما بايد دانست در روشهاي شناخت يك گوهر از آنجاييكه استفاده از آزمايشهاي تخريبي مثل درجه سختي، سطح شكستگي، خاكه گرفتن، استفاده از اسيد و ساير موارديكه به گوهر صدمه وارد مي نمايد ممنوع بوده و در عوض آزمايشهايي چون گرفتن ضريب شكست، طيف نوري، وزن مخصوص، مشاهدات ميكروسكپي و خواص نوري، شناخت ناخالصي هاي دروني، استفاده از فيلتر هاي خاص مثل Chelsea filter و ... مهم مي شوند.

دغدغه اوليه يك گوهرشناس در درجه اول و در حال حاضر (بعلت پيشرفت اين علم و ساخت انواع غير طبيعي و استفاده از انواع مشابه) شناخت گوهر و استفاده آن در جايگاه واقعي آن است زيرا امروزه گوهرها انواع مختلفي دارند:

1 ـ طبيعي (Natural) سنگهايي كه درطبيعت وجود دارند و در طبيعت ساخته شده اند.

2 ـ مصنوعي (Synthetic) سنگهايي كه در لابراتوار ساخته مي شوند و مانند نمونه طبيعي هستند

3 ـ جايگزين (Imitations) سنگهايي كه مي توانند هم طبيعي باشند و هم مصنوعي كه داراي ارزش كمي هستند و به جاي سنگ ارزشمند استفاده مي شوند مثل گارنت به جاي ياقوت (Ruby)

4  -ساخته بشر (Man Made) ـ از اين جهت اين نوع جزو گروه مصنوعي(Synthetic) محسوب نمي شوند اين است كه سنگها در طبيعت وجود ندارند و تنها بدست بشر ساخته شده اند مثل G.G.G (Gallium Gadolinium Garnet) كه يك نوع شبه الماس است.

چه بايد كرد؟

علم شناخت سنگهاي قيمتي (gemology) بايستي جايگاه واقعي خود را در كشورمان پيدا نمايد ما بايستي همگام با پیشرفت این علم در دنياي امروزو در نهايت توسعه تجارت جهاني اطلاعات خویش را به روز نماییم در اين رابطه شناخت درست مباني و منابع اطلاعاتي اين علم و تشكيل يك بخش گوهرشناسي جهت اكتشاف و استحصال اين سنگها و تدريس آن در دانشگاهها و مراكز آموزشي مي تواند گامي مؤثر باشد.

با توجه به اينكه تجديد منابع ارزشمند كشورمان همچون فيروزه نيشابور به عنوان يك سنگ قيمتي بي نظير و پرطرفدار در دنيا غير ممكن و احتياج به شرايط خاص و زمان طولاني زمين شناسي دارد توجه به ارزش واقعي اين گوهرها و نظارت دقيق بر نحوه استخراج ، فرآوري و صادرات آنها احتياج به بازنگري كلي و اصولي دارد.

اگات ( عقیق)

آگات يكي از زيباترين و فراوانترين سنگهاي قيمتي جهان است كه شكستگي صدفي داشته و تحت عنوان عقيق در جواهرسازي بكار مي‌رود.

ندولهاي سيليسي آگات به صورت فراوان در سنگهاي آتشفشاني با ميليونها سال قدمت در سراسر جهان وجود دارد.

تحقيقات زيادي بر روي چگونگي تشكيل شدن آگات صورت گرفته است اما توجيه ساختارهاي ندولهاي آگات با روشهاي موجود و متداول كاني‌شناسي آزمايشگاهي هنوز ميسر نشده و نظريات ارائه شده هنوز از نظر علمي اثبات نگرديده‌اند.

اكثر نظرياتي كه در خصوص ژنز آگات ارائه شده با تشريح چگونگي تشكيل حفرات گاز در داخل گدازه‌ها آغاز شده و در ادامه چگونگي نفوذ يك منبع سيليسي مانند محلولهاي سيليس‌دار را كه در محيط موجودند به داخل اين حفرات بيان مي‌نمايد. (م. نظري. آگات)

آگات معمولاً به رنگهاي زيبايي ديده مي‌شود و نوارهاي ظريف و موازي آن معمولاً منحني شكل مي‌باشند.

گاهي اكسيدهاي منگز و آهن در آن طرحهايي مانند شاخه درختان ايجاد مي‌نمايد كه آن را عقيق خزه‌اي (MassAgate) مي‌خوانند.

امروزه بسياري از عقيق‌هايي كه در تجارت استفاده مي‌شوند به طريقه مصنوعي رنگ‌آميزي شده‌اند.

شناخت گوهرها و روش استحصال، پی جویی و استخراج آنهابه علت ارزش و زیبایی و كمیابی و خصوصیات ارزشمند دیگر، از دیر باز مورد توجه انسان بوده است. كشور عزیز ما نیز در گذشته از این امر مستثنی نبوده و مطالعات باستان شناسی و معدنكاری قدیم و همچنین كتابهای ارزشمندی كه از دانشمندانی چون ابوعلی سینا، زكریای رازی و.... به جا مانده، همه حاكی از اهمیتی است كه پیشینیان ما برای این علم قائل بوده اند.

امروزه اقتصاد و تجارت جهانی تا حد زیادی به این علم وابسته است؛ و گسترش و پیشرفت این دو بطور قابل توجهی لازم و ملزوم یكدیگر شده اند و كتابها و سایتهای بی شماری در زمینه این علم به وجود آمده است لیكن در كشور ما با وجود داشتن منابع ارزشمندی همچون فیروزه بی همتای نیشابور ـ عقیق، انیكس و غیره توجه ویژه و همه جانبه ای نسبت به این علم چه از نظر پایه ای (مدارس و دانشگاهها) و چه تحقیقات اكتشافی (توسط سازمانهای اجرایی مثل سازمان زمین شناسی)، از نظر انتشارات (نبود سایتهای علمی و كتابهای مفید اندك) و چه از نظر اقتصادی (بخش تجارت سنگهای قیمتی) نشده است كه این خود به كمبود اطلاعات و نداشتن شناخت كافی و دقیق از ارزش و اهمیت و نوع گوهرها و علم گوهرشناسی برمی گردد، لذا جهت گسترش این علم پیشنهاداتی ارائه می گردد.

● نگاهی به علم گوهر شناسی

دنیای گوهر ها، دنیای زیبا و رنگارنگ مملو از سنگهای قیمتی ارزشمندی است كه هر یك شرایط خاص زمین شناسی را برای بوجود آمدن خویش طلب كرده و به خاطر كمیابی كه در طبیعت دارند خواستار فراوان دارند. آنچه در این زمینه باید مورد توجه قرار گیرد این است كه یك زمین شناس بایستی از دید گوهرشناسی به هر سنگی كه پیش روی خود در فیلد می بیند نظر داشته باشد تا ارزش واقعی بسیاری از گوهرها را كه شاید بی توجه بارها از كنار آن گذشته است در یابد. هزاران كانی مثل اپیدوت، دیوپسید، اوپال و گارنت، آندالوزیت، كردیریت و..... در دنیای امروزه از ارزش فوق خوبی در علم گوهر شناسی برخوردارند در حالیكه بسیاری از زمین شناسان ما مثل دیگر مردم تنها گوهرهای الماس و فیروزه،یاقوت را ارزشمند دانسته و بدون اعتنا از كنار سایر گوهرها در این بهشت زمین شناسی (ایران) عبور می نمایند.

شناخت این علم در جوامع علمی ما به حدی ضعیف است كه ما حتی در تعریف آن دچار مشكل هستیم بطوریكه آنچه به طور معمول متداول است گوهرشناسی و جواهر شناسی را مترادف و هم معنی می دانند در حالیكه گوهرشناسی شناخت سنگهای قیمتی آن هم از دیدگاه خاصی است كه به آن پرداخته خواهد شد در حالیكه جواهرشناسی استفاده از سنگهای قیمتی بر روی فلزات گرانبها مثل طلا و نقره و.... می باشد و بیشتر خاص صنف جواهرفروشان است. ارزش واقعی گوهرها وقتی برای یك زمین شناس یا فرد عادی ملموس تر خواهد بود كه بداند اگر بطور مثال یك گرم طلا ده هزار تومان قیمت دارد و قیمت دو گرم آن بیست هزار تومان می باشد این قیمت گذاری برای الماس و دیگر سنگهای قیمتی به طور تصاعدی است یعنی اگر یك گرم گوهر طبیعی ارزشمند قیمیت ده هزار تومان قیمت داشته باشد قیمت دو گرم آن صد هزار تومان خواهد بود (بر طبق قانون تاورنیه :

قیمت اقیراط × ۲(وزن) = قیمت گوهر Tavernier&#۰۳۹;s law ) )

در ضمن علاوه بر وزن مواردی چون زیبایی (Beauty)، استقامت (Durability) كمیابی (Rarity)، مد روز بودن (Fashion) و قابل حمل بودن (portability) نیز در ارزش گذاری تعیین كننده می باشند.

▪ برای صدور شناسنامه برای یك سنگ قیمتی كه البته این مورد نیز ارتباط مستقیم با قیمت گذاری دارد سه بخش اصلی مورد توجه قرار می گیرد:

۱ ) خصوصیات رنگ شامل رنگ اصلی (Hue)، غلظت (Saturation)، تیرگی و روشنی (Tone)

۲) پاكی (پاك بودن از ناخالصی داخلی، خراش و پریدگی و...... )

۳) برش و درجه بندی آن (تناسب و تقارن، صیقل و اتمام كار)

مبانی علم گوهرشناسی اگر چه در مواردی بسیار مشابه با كانی شناسی است اما باید دانست در روشهای شناخت یك گوهر از آنجاییكه استفاده از آزمایشهای تخریبی مثل درجه سختی، سطح شكستگی، خاكه گرفتن، استفاده از اسید و سایر مواردیكه به گوهر صدمه وارد می نماید ممنوع بوده و در عوض آزمایشهایی چون گرفتن ضریب شكست، طیف نوری، وزن مخصوص، مشاهدات میكروسكپی و خواص نوری، شناخت ناخالصی های درونی، استفاده از فیلتر های خاص مثل Chelsea filter و ... مهم می شوند.

دغدغه اولیه یك گوهرشناس در درجه اول و در حال حاضر (بعلت پیشرفت این علم و ساخت انواع غیر طبیعی و استفاده از انواع مشابه) شناخت گوهر و استفاده آن در جایگاه واقعی آن است زیرا امروزه گوهرها انواع مختلفی دارند:

۱) طبیعی (Natural) سنگهایی كه درطبیعت وجود دارند و در طبیعت ساخته شده اند.

۲) مصنوعی (Synthetic) سنگهایی كه در لابراتوار ساخته می شوند و مانند نمونه طبیعی هستند

۳) جایگزین (Imitations) سنگهایی كه می توانند هم طبیعی باشند و هم مصنوعی كه دارای ارزش كمی هستند و به جای سنگ ارزشمند استفاده می شوند مثل گارنت به جای یاقوت (Ruby)

۴) ساخته بشر (Man Made) ـ از این جهت این نوع جزو گروه مصنوعی(Synthetic) محسوب نمی شوند این است كه سنگها در طبیعت وجود ندارند و تنها بدست بشر ساخته شده اند مثل G.G.G (Gallium Gadolinium Garnet) كه یك نوع شبه الماس است.

● چه باید كرد؟

علم شناخت سنگهای قیمتی (gemology) بایستی جایگاه واقعی خود را در كشورمان پیدا نماید ما بایستی همگام با پیشرفت این علم در دنیای امروزو در نهایت توسعه تجارت جهانی اطلاعات خویش را به روز نماییم در این رابطه شناخت درست مبانی و منابع اطلاعاتی این علم و تشكیل یك بخش گوهرشناسی جهت اكتشاف و استحصال این سنگها و تدریس آن در دانشگاهها و مراكز آموزشی می تواند گامی مؤثر باشد.

با توجه به اینكه تجدید منابع ارزشمند كشورمان همچون فیروزه نیشابور به عنوان یك سنگ قیمتی بی نظیر و پرطرفدار در دنیا غیر ممكن و احتیاج به شرایط خاص و زمان طولانی زمین شناسی دارد توجه به ارزش واقعی این گوهرها و نظارت دقیق بر نحوه استخراج ، فرآوری و صادرات آنها احتیاج به بازنگری كلی و اصولی دارد.

الماس

الماس نام خود را از خاصیت سختی بالای آن و از كلمه یونانی (adamas) به معنی غیر قابل تسخیر (unconquerable) گرفته است هیچ چیز از نظر سختی نمی تواند با الماس رقابت كند سختی الماس (با درجه سختی۱۰) ۱۴۰ بار بیشتر از كرندم با درجه سختی ۹ وگوهر های مربوط به این خانواده یعنی یاقوت قرمز(ruby) و یاقوت كبود(sapphire) می باشد با وجود اینكه سختی الماس در جهت های مختلف كریستالی متفاوت است یك الماس را فقط می توان با یك الماس دیگر یا پودر الماس برش داد.

درخشش(Luster) بی مانند و قوی الماس راهی است برای شناسایی الماس بوسیله یك چشم با تجربه با كانیهای جانشین آن (imitation)،كه امروزه این كانیها به وفور در بازار دیده می شوند. الماس معمولا" به واكنشهای شیمیایی غیر حساس است اما نقطه قابل ذكر در مورداین كانی این است كه حرارت بالا می تواند باعث سیاه شدن سطوح الماس شود بنابراین در طی حرارت دادن وهویه كردن الماس ( در عملیات نصب الماس بر روی فلزات گرانبها) باید دقت خاصی مبذول داشت .

در ۵۰ سال اخیر انواع مختلف الماس با خواص و رنگهای مختلف شناخته شده اند بطور مثال الماس های تیپ IIa, IIb, Ib, Ia داریم كه از نظر تجاری تفاوت زیادی ندارند ولی از نظر طریقه بر ش دادن شناخت این تیپ ها اهمیت فراوان دارد.

خصوصیات نوری ، سختی بالا و كمیابی ، الماس را پادشاه گوهرها نموده است برشهای زیردر الماس از معروفیت جهانی برخوردارند.

۱) معروفترین برش به نام برلیانت Brilliant

۲) برش ماركیز Marquise

۳) Emerald برش باگت ومعروفترین برش آن برش زمردی

۴) برش اشك Pear

۵) برش قلب Heart Shape

۶) برش تخم مرغی شكل Oval

● نحوه تشكیل الماس

الماس بیشتر در كیمبرلیت یافت می شود كیمبرلیت به سنگهای آذرین الترامافیك غنی از پتاسیم اطلاق می شود اكثر كیمبرلیت ها متعلق به دوره كرتاسه می باشند كیمبرلیتهای مهم در قاره افریقا (به خصوص كشور افریقایی جنوبی ) ، روسیه و امریكا و هندوستان واقع شده است . مطالعه انكلوزیونهای سیال در الماس منطقه ای از آفریقا نشان داده است كه دمای تبلور الماس حدود ۱۱۰۰ و فشار ۵۰ كیلو بار است تمامی كیمبرلیتها حاوی الماس نیستند عمق و تركیب شیمیایی مهمترین عوامل در تبلور الماس هستند الماس به صورت پراكنده در زمینه سنگهای كیمبرلیتی یافت می شود عیار الماس در این سنگها بین ۱/۰ تا ۶/۰ گرم در تن است .

بر طبق یافته های جدید الماس می تواند در لامپورئیتهانیز وجود داشته باشد بطور مثال الماس های یافت شده در معادن لامپورئیت استرالیا ازاین نمونه هستند دانستن این مطلب از اینجهت مهم است كه سنگهای لامپورئیتی در كشورمان ایران نیز وجود دارد بنابراین تحقیق در مورد امكان وجود الماس در ایران بهشت زمین شناسی دنیا، امری ضروری به نظر می رسد.

گرد آورنده : ملیحه نجف زاده

منابع:وبلاگ تخصصی گوهرشناسی-وارث وموسسه گوهر شناسي و طراحي جواهرات گوهر پارسيان

     دومین گردهمایی مشترک دبیران زمین شناسی و جغرافیای ناحیه 1 کرج

در آغاز سخن از اینکه همکاران عزیز و گرانقدر ما وقت گذاشته ودر دنیای گام نهاده تا دمی را در کنار هم باشیم ، سپاسگزاریم.

برنامه هایی را که در این جلسه ارائه می کنیم به شرح زیر می باشد:

1. ارائه گزارش عملکرد گروه جغرافیا  در سال 87-88 توسط سرگروه جغرافیا سرکار خانم سلطانی
2. ارائه گزارش عملکرد گروه زمین شناسی در سال 87-88 توسط سرگروه زمین شناسی جناب آقای اسدالهی
3. سخنرانی علمی سرکار خانم نجف زاده با «عنوان آشنایی با علم گوهر شناسی»
4. برگزاری مسابقه علمی جغرافیا
5. اعلام بودجه بندی دروس زمین شناسی و جغرافیا
6. ارائه سوال استاندارد دروس جغرافیا و زمین شناسی
7. اعلام نتیجه مسابقه علمی درس زمین شناسی و مسابقه نقشه خوانی درس جغرافیای 1 و 2 و مقاله نویسی
8. تقدیر از همکاران کوشا و خلاق

ارائه گزارش عملکرد گروه زمین شناسی در سال 87-88 توسط سرگروه زمین شناسی جناب آقای اسدالهی

در ابتدا از کلیه همکاران عزیز که در همه این سالها در جهت پیشبرد علمی این برزو بوم تلاش می کنند ، سپاسگزاریم.در سال جاری گروه زمین شناسی با هدف پیشبرد علمی دبیران و دانش آموزانگام برداشت. با وجود تمام کاستیها و کمبودها  گروه نهایت تلاش خود رانمود که گامهایی هرچند کوچک در این راستا بردارد که همه این اقدامات به طور خلاصه به شرح زیر اعلام می گردد:

1-     تهیه بسته های آموزشی از پایگاه ملی داده های علوم زمین بصورت رایگان( شامل 6 عدد cd و کاتالوگ های آموزشی و...)

2-      سخنرانی علمی با عنوان  GIS  و آشنایی با تازه ترین نرم افزارهای آموزشی مفاهیم علوم زمین توسطآقای دانش فر

3-     بازدید از مدارس ( شهید کلانتری ، سهروردی ، شرافت، حجاب، سید جوادی،بهارستان ،شهید آخوندی، رهبر )

4-     بازدید اوراق امتحانی و بررسی سوالات مدارس مذکور

5-     انتشار فصل نامه علوم زمین

6-     شرکت در همایش سرگروههای سازمان

7-     انتشار مقاله علمی « ال نینو »

8-     برگزاری مسابقه علمی زمین شناسی در دو مرحله تئوری و عملی

9-     برگزاری مسابقه مقاله نویسی « بررسی عوامل آلاینده رود کرج و ارائه راهکار»

10- برگزاری کارگاه آموزشی وبلاگ نویسی توسط جناب آقای اسدالهی

11- ارسال طرح درس پژوهشگری به سازمان برای شرکت در مسابقه

لازم به ذکر است که گروه زمین شناسی و جغرافیا پی گیر بازدید از مراکز ژئوفیزیک دانشگاه تهران و سازمان زمین شناسی و سد طالقان بود ، اما متأسفانه بنا به دلایل مختلف هر کدام به نوعی ( از قبیل نبود بودجه لازم ، محدودیتهای اداری و....) لغو گردید و ما نیز شرمنده همکاران عزیز شدیم ، در صورتیکه ما نهایت تلاش خود را در این زمینه انجام دادیم.

گروه زمین شناسی ناحیه ۱ کرج

گزارش اولین همایش دبیران جغرافيا  ناحیه 1 کرج

اولین همایش دبیران جغرافيا به صورت مشترک با گروه زمين شناسي همین ناحیه در روز دوشنبه مورخه 11/9/87 در سالن نجوم  پژوهشگاه معلم برگزار گردید.

قبل از برگزاری این همایش بسته های کمک آموزشی شامل یک عدد CD از بهترین انیمیشن های جعرافيا و زمین شناسی  ، 4 صفحه مطلب در مورد GIS ، تهیه و در اختیار معلمان گذارده شد.

همچنین با هماهنگی قبلی و زحمات فراوان جناب آقای اسدالهی سرگروه زمین شناسی ناحیه بسته های آموزشی بسیار مفید و ارزشمندی در رابطه با زمین شناسی و جغرافيا  از پایگاه ملی داده های علوم زمین کشور که شامل موارد زیر می شود نیز در اختیار همکاران قرار گرفت :

CD های : پرواز بر گسلهای تهران ، لوح آموزشی زمین لرزه ، آلبوم کانیها ، آلبوم سنگهای آذرین ، لوح آموزش نرم افزار GIS

بروشورهای مربوط به فعالیتهای پایگاه داده های علوم زمین

لازم به ذکر است که بسته های مورد نظر با استقبال فراوان همکاران مواجه شد که این خود باعث دلگرمی و تلاش بیشتر برای این گونه فعالیتها در گروه است. همچنین تصاویر زیبایی از پدیده های جغرافيايي و زمین شناسی بر روی پاور پوینت همراه با موسیقی ملایم  توسط گروه تهیه شده بود که بوسیله ویدیو پروژکتور بر روی پرده به نمایش در می آمد و فضایي كاملا عتمي بوجود آورده بود.

همچنین با پی گیریهای قبلی  سرگروه جغرافیای ناحیه از جناب آقای دانش فر (همکار عزیزمان در گروه جغرافیای شهر قدس) دعوت شده بود تا در این گردهمایی حضور داشته و  درمورد انیمیشنهای تهیه شده توسط ایشان و همچنین آشنایی با نرم افزار های  GIS سخنرانی نمايند.

جلسه در ساعت 10 صبح  در سالن نجوم برگزار شد . در آغاز خوش آمد گویی توسط گروه جغرافيا انجام گردید و سپس برنامه های سالانه گروه را به همکاران اعلام گرديد

پس از آن سرگروه زمین شناسی ناحیه سکار خانم نجف زاده به همکاران خیر مقدم گفتند و برنامه سالانه گروه زمین شناسی ناحیه را در راستای برنامه های پیشنهادی سازمان و دبیر خانه راهبردی اعلام نمودند . به طور خلاصه موارد گفته شده را میتوان در بندهای زیر عنوان کرد :

1.گزارش اولین گردهمایی سرگروههای نواحی سازمان به همکاران

2.برنامه های پیشنهادی سال جاری :

·       مسابقه مقاله نویسی دانش آموزی با عنوان بررسی عوامل آلاینده رود کرج و ارائه راهکار

·       برگزاری المپیاد علمی دانش آموزی ( زمین شناسی سال سوم تجربی )

·       بازدید از مرکز لرزه نگاری ژئو فیزیک دانشگاه تهران

·       چاپ فصلنامه علوم زمین

·       به روز رسانی وبلاگ گروه و چاپ مقالات ،نمونه سوال ، طرح درس و...

·       برگزاری کارگاه آموزشی وبلاگ نویسی و آشنایی با نرم افزارهای آموزشی زمین شناسی و جغرافیا

·       برگزاري مسابقه استفاده از it در مورد درسهاي مورد نظر سازمان به انضمام طرح درس درس جغرافيا

·       توضيحاتي در مورد اهداف سالنه گروه جغرافياي سازمان و ناحيه يك

·       نقد و برسی مقالات علمی

·       تجهیز مدارس ناحیه با وسایل کمک آموزشی مفید

·       برگزاری مسابقه بهترین طراح سوال

پس از ارائه برنامه پیشنهادی همکاران نیز در مورد برنامه ها اظهار نظر کردند و مخصوصا اکثرا در مورد بازدید علمی و تجهیز مدارس تأکید بسیار داشتندو از کم و کاستی های مدارس سخن گفتند.

پس از اتمام این سخنرانی نوبت به سخنرانی آقای دانش فر رسید ، ایشان ابتدا در مورد انیمیشنهایی که تهیه کرده بودند صحبت کردند و سپس به شرح تک تک انیمیشنهای کاربردی ( اعم از زلزله ، آتشفشان ، نقاط داغ ، حرکات زمین ، آب و هوا و......) پرداختند.

سپس آقای دانش فر با نمایش اسلایدهاییکه خود تهیه کرده بودند به معرفی GIS و نرم افزارArc GIS پرداختند و کاربرد این شاخه از علم جدید که تحولی عظیم را در دانش زمین شناسی و جغرافیا ایجاد کرده را مورد بحث قرار دادند. همکاران و دبیران نیز با دقت و حوصله بسیار تمامی مدت گوش جان سپرده و سوالاتی نیز در این موارد عنوان کردند که آقای دانش فر نیز با دقت و حوصله و علاقه فراوان به همه سوالات پاسخ گفتند.

ناگفته نماند بااین که زمان پایان جلسه ساعت 12 پیش بینی شده بود اما همکاران علاقه مند تا حدود 30 دقیقه پس از آن نیز سالن را ترک نکرده و همچنان سوالاتی از سخنران میهمان می پرسیدند.

در بین برنامه ها نیز پذیرایی مختصری از میهمانان صورت گرفت . لازم به ذکر است که فعالیتهای هماهنگ و جلسات مشترک گروه زمین شناسی و جغرافیای ناحیه به گفته بیشتر دبیران ناحیه موجب پر بارتر شدن و پویایی بیشتر این دو گروه تحت عنوان مشترک (« انجمن علوم زمین ناحیه 1 کرج» شده است.

اولین گرد همایی دبیران زمین شناسی و جغرافیای ناحیه در ساعت 12:30 به پایان رسید.

گروه جغرافيای ناحيه1کرج

                 سال ۱۳۸۸ را به همه شادباش می گوییم

هر روزتان نوروز

نوروزتان پیروز

به نام خدا

به نام خدا

گزارش مسابقه علمی درس زمین شناسی  پایه سوم تجربی  مدارس ناحیه 1 کرج

آزمون مربوطه در تاریخ 12/12/87 در محل پژوهشگاه معلم برگزار گردید که این آزمون در 2 مرحله تئوری و عملی انجام شد.

تعداد 28 نفر از دانش آموزان برگزیده هر مدرسه اعم از دانش آموزان دختر و پسر در این آزمون شرکت داشتند.شروع آزمون ساعت 10 صبح بود که ابتدا سوالات آزمون تئوری که شامل 25 سوال چهار گزینه ای بود در مدت 30 دقیقه انجام گردید.

پس از برگزاری آزمون تئوری، آزمون عملی برگزار شد که در طی آن دانش آموزان به گروههای 6 نفری تقسیم شدند و در 6 ایستگاه جداگانه نمونه هایی از کانیها و سنگهای مختلف در اختیار آنان گذارده شد و دانش آموزان می بایست مشخصات خواسته شده در برگه پرسشنامه را تکمیل نمایند .

آزمون در ساعت 12 به پایان رسید. به جاست از زحمات همکار عزیزمان سرکار خانم ذوالحواریه که مارا در برگزاری این آزمون یاری دادند تشکر نماییم.

نتیجه آزمون علمی  درس زمین شناسی در پایه سوم تجربی بدینوسیله اعلام می گردد.

رتبه های برتر در جدول زیر مشخص شده اند.که از آنها در سال جاری تحصیلی تقدیر خواهد گردید.ازکلیه همکاران گرامی که ما را در برگزاری این آزمون یاری دادند، سپاسگزاریم.

نمره کتبی از 25 نمره و نمره عملی از 5 نمره و جمع نمرات از 30 می باشد. 

جمع نمره	نمره عملی	نمره کتبی	مدرسه	نام	ردیف
۲۲.۵	5/2	20	شهید شرافت	نسرین ابراهیم زاده	1
20	5/3	5/16	ولایت	زینب نظری	2
20	1	19	ملا صدرا	مهشاد مهدیزاده	3
25/17		25/17	شهید محمودی منش	آرزو امیری	4
75/16	5/1	25/15	چمران	نگین جلیله	5
5/16	5/1	15	حجاب	مریم سادات اسلامی	6
25/16	5/2	75/13	حجاب	شادی نوروزی	7
25/16	4	25/12	سید جوادی	آرزو قربانی	8
16	2	14	شهیدآخوندی	حمید شریف زاده	9
25/15	5/1	75/13	فرهنگ آموزش	نسیم یزدی	10
25/15	5/1	75/13	فرهنگ آموزش	سحر فرهمندنیا	11
15	2	13	شهید آخوندی	فرشاد میر لو	12
75/14	1	75/13	شهید شرافت	فاطمه قنبریها	13
5/14	1	5/13	چمران	سمیرا بالقولوی	14
13	0	13	شهید نعمتیها	سیدحامد طباطبایی	15
75/12	5/1	25/11	ملا صدرا	فاطمه پیر هادی	16
75/12	0	75/12	سید جوادی	حمیده شیدایی	17
5/12	0	5/12	شهید قریشیها	حمید موصلی	18
75/11	1	75/10	شهید محمودی منش	معصومه محمدی	19
25/10	0	25/10	شهید نعمتیها	احسان صادق اوغلی	22
10	0	10	حضرت علی(ع)	رقیه سرداری	23
5/8	1	5/7	حضرت علی(ع)	شیما کلوندی	22
25/6	5/2	75/3	کاوشگران	صدیقه گل راوی	27
4	5/1	5/2	حجاب	مهسا لطفی	28

 

گروه زمین شناسی ناحیه ۱ کرج